شکست یک ملک فیزیکی ماده است. این شاخص معمولا مورد استفاده برای کنترل فرایند در تولید مواد غذایی است. اندازه گیری شاخص شکست مواد غذایی مایع توسط یک شکست سنج می تواند ترکیب غذا را شناسایی کند، غلظت غذا را تعیین کند و در مورد خلوص و کیفیت غذا قضاوت کند.
شاخص شکست محلول ساکارز با افزایش غلظت افزایش می یابد. اندازه گیری شکست سنج شاخص شکست می تواند غلظت مایع قند و محتوای قند نوشیدنی ها، کنسرو آب قند و سایر مواد غذایی را تعیین کند.
روغن های مختلف از اسیدهای چرب خاصی تشکیل شده اند، و هر اسید چرب دارای شاخص شکست خاص خود است. هنگامی که تعداد اتم های کربن یکسان است، انکسار اسیدهای چرب اشباع نشده بسیار بزرگتر از اسیدهای چرب اشباع است؛ هر چه وزن مولکولی اسیدهای چرب اشباع نشده بیشتر باشد، شاخص شکست بیشتر است؛ روغن های با اسیدیته بالا دارای شاخص شکست پایین تری هستند. بنابراین ترکیب و کیفیت گریس را می توان با اندازه گیری شاخص شکست با یک شکست سنج شناسایی کرد.
در شرایط عادی، شاخص شکست برخی از غذاهای مایع محدوده خاصی دارد. به عنوان مثال، شاخص شکست آبشش شیر معمولی بین مثبت ۱٫۳۴۱۹۹ تا ۱٫۳۴۲۷۵ است. هنگامی که کیفیت مواد تغییر می کند، شاخص شکست اغلب تغییر می کند. بنابراین اندازه گیری شاخص شکست با یک شکست سنج می تواند به طور مقدماتی مشخص کند که آیا برخی مواد غذایی طبیعی هستند یا نه. اگر شیر با آب مخلوط شود، شاخص انکستگی آبشش کاهش می یابد. بنابراین با اندازه گیری شاخص شکست آب شیر می توان محتوای لاکتوز را دانست و قضاوت کرد که آیا شیر با آب مخلوط شده است یا نه.